Hồi sinh nghề làm nhà gỗ cổ

 

Khi cuộc sống trở nên khá giả,sung túc nhiều gia đình hiện đại lại có xu hướng sống hoài cổ, thích uống trà, đọc sách, chơi hoa, chơi chim,…trong những ngôi “nhà mát” bằng gỗ được chế tác theo kiến trúc cổ xưa như: nhà rường, nhà tứ giác, lục giác, bát giác,…Thú vui này cũng đã góp phần làm sống lại những làng nghề mộc mà lâu nay bị mai một, thất truyền.

cơ sở gỗ huỳnh điểu xã xuân hưng, huyện xuân lộc (1).JPG

Xuất thân từ một gia đình có nghề truyền thống làm thợ mộc tại xã Đại Minh, huyện Đại Lộc, Tỉnh Quảng Nam. Nghệ nhân Ngô Huỳnh Điểu (74 tuổi) nằm lòng đối với từng đường cưa, nhát đục trong việc chế tác ra hoa văn, họa tiết cho các ngôi nhà gỗ cổ. Ông Huỳnh Điểu chia sẻ, một ngôi nhà cổ đẹp thì phải đảm bảo nhiều yếu tốt như chất liệu gỗ phải là gỗ tốt như: gỗ lim, gõ đỏ, căm xe,…Song đó kết cấu của ngôi nhà phải đảm bảo độ hài hòa, tỷ lệ cột, băng, kèo sao cho đồng thanh, đồng thủ, các mối đấu nối phải phải khít với nhau, đổ nước không thể lọt qua; Đặc biệt nhất chính kĩ thuật chạm, khắc các họa tiết trên đầu các băng, kèo phải được thật tinh sảo, sống động. Thường biểu tượng được chọn để chạm khắc trên ngôi nhà cổ: Long, Lân, Qui, Phụng( tứ linh); hay bộ: tùng, cúc, trúc, mai; Có những gia đình người lại thích chạm khắc tranh vượt vũ môn, tranh đông hồ hay đàn heo âm dương,…nhà cổ thường được lót gạch tàu, cột nhà đẽo tròn được gác trên những chân đá được mài, đẽo công phu; phần lan can cũng được chạm khắc tỉ mỉ như ở phần băng kèo, cỗ lầu bên trên. Anh Lê Văn Toàn, thợ làm nhà cổ quê ở huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị cho hay, ngay từ còn thiếu niên, anh đã theo các bậc thợ đàn ông, đàn chú đi làm nhà gỗ. Ban đầu học nghề thì chỉ phụ bào, đục những phần đơn giản; Sau một thời gian dài, khi tay cầm chàng, cầm đục cứng cáp hơn thì anh được hướng dẫn việc chạm, trổ, hay tính toán thước tấc để pha gỗ làm nhà. Do kết cấu của ngôi nhà gỗ rất phức tạp nên những bác thợ cả phải biết tính toán cẩn thận sao cho không bị hao hoặc bỏ phí gỗ,… Do vậy để đào tạo ra một người thợ mộc thành thạo nghề thường thì phải mất từ 3 đến 5 năm. Bản thân anh đã có hơn 30 năm làm nghề mà nhiều khi cũng phải trao đổi, học tập kinh nghiệm từ các bậc tiền bối đi trước.

a toàn cùng hàng chục anh em thợ từ quảng trị vào đây lập nghiệp.JPGcơ sở gỗ huỳnh điểu xã xuân hưng, huyện xuân lộc (4).JPG

Anh Ngô Huỳnh Diệu, chủ cơ sở mộc Huỳnh Diệu ấp 3, xã Xuân Hưng, huyện Xuân Lộc cho hay, mấy năm trước, khi phong trào chơi nhà cổ bắt đầu hưng thịnh trở lại, rất nhiều đại gia tìm mua những xác nhà gỗ cũ nơi các vùng thôn quê mang về thuê thợ phục chế. Tuy nhiên do cây gỗ bị mục nát xuống cấp nên không đảm bảo tính thẩm mỹ. Sau đó, họ chuyển hướng sang đặt các cơ sở như anh làm  nhà cổ bằng gỗ mới hoàn toàn. Tùy theo từng loại gỗ, độ tinh sảo khác nhau thì mỗi căn nhà gỗ sẽ có giá khác nhau. Có căn giá chỉ khoảng 200-300 triệu đồng nhưng có căn giá đến gần 2 tỷ đồng. Hiện nay nhà cổ đang được các đại gia mua về đặt trong sân vườn để làm nơi tiếp khách, hoặc nơi ngồi chơi giải trí của gia đình. Ngoài ra các mô hình khu nghỉ dưỡng (Resort) cũng đang rất chuộng mô hình này. Cũng theo anh Diệu cho hay, hiện nay, đội ngũ thợ làm nhà cổ lành nghề tại địa phương rất hiếm cho nên anh phải tuyển từ ngoài miền Bắc, hay miền Trung vào làm nhưng phần đông là ở Huế và Quảng Trị. Thông thường công của một thợ mộc bình thường chỉ khoảng 250 ngàn đồng-300 ngàn đồng/ ngày trong khi công thợ làm nghề gỗ phải 500 ngàn/ ngày hoặc cao hơn. Anh Toàn cũng chia sẻ, cách đây khoảng hơn chục năm, phong trào làm nhà xây, hay việc sử dụng các vật dụng bằng nhựa, kim loại thay thế cho đồ mộc đã khiến cánh thợ mộc như anh rơi vào cảnh làm ăn khó khăn, bết bát tưởng chừng như phải bỏ nghề. Có thời gian anh phải chuyển qua làm nhiều công việc khác để kiếm kế sinh nhai cho gia đình. Thế nhưng khoảng chục năm trở lại đây, phong trào chơi nhà gỗ lại thịnh hành, nhiều nhà giàu lại có xu hướng chơi nhà gỗ nên nhóm anh em thợ mộc ở Quảng Trị lại mài chàng, mài đục rồi rủ nhau vào đây lập nghiệp. Nhờ công việc rất nhiều nên thu nhập cũng kha khá. Anh Toàn cũng cho hay, không chỉ làm việc để nhận thù lao. Trong thời gian qua, anh còn hỗ trợ cho chủ cơ sở đào tạo nghề cho hàng chục thanh niên tại địa phương với mong muốn nghề làm nhà cổ sẽ không bị thất truyền.

IMG_4540.JPG

Hiện nay, Xuân Lộc có hơn 20 cơ sở kinh doanh, sản xuất các mặt hàng gỗ mỹ nghệ. Trong đó tập trung nhiều tại các xã Xuân Tâm, Xuân Hưng, Xuân Hòa. Bên cạnh việc làm ra các sản phẩm gỗ nội thất, việc sản xuất, chế tác các ngôi nhà mát, nhà gỗ cũng đang được các cơ sở đầu tư, phát triển mạnh.

                                                                                     

​Hải Đình
 

Liên kết website

Thống kê truy cập

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN XUÂN LỘC

Địa chỉ: số 267 - Đường Hùng Vương - Khu 1 - Thị trấn Gia Ray - Huyện Xuân Lộc - Tỉ​nh Đồng Nai 
ĐT: 02513.871113 - Fax: 02513.871286 
Website:http://xuanloc.dongnai.gov.vn         
Email: ubnd-xl@dongnai.gov.vn​